เช้าวันนี้ 1 เมษายน 2568 บริเวณหน้าวัดวัง ตำบลลำปำ อำเภอเมืองพัทลุง จังหวัดพัทลุง ที่ตั้งอนุสาวรีย์พระยาพัทลุงขุนคางเหล็ก หรือพระยาแก้วโกรพพิชัยเขตวิเศษราชกิจพิพิธภักดีพิริยพาหะ นายรัฐศาสตร์ ชิดชู ผู้ว่าราชการจังหวัดพัทลุง เป็นประธานพิธีบวงสรวงพระยาพัทลุงขุนคางเหล็ก หรือพระยาแก้วโกรพพิชัยเขตวิเศษราชกิจพิพิธภักดีพิริยพาหะ อดีตเจ้าเมืองพัทลุง เมื่อ 253 ปี ที่ผ่านมา พร้อมด้วยนายธราวุธ ช่วยเกิด รองผู้ว่าราชการจังหวัดพัทลุง นางสาวศรอนงค์ สงสมพันธ์ ปลัดจังหวัดพัทลุง นางศรุดา อินทร์ประพันธ์ นายอำเภอเมืองพัทลุง หัวหน้าส่วนราชการ ข้าราชการ ประชาชนในพื้นที่ เข้าร่วมพิธี ซึ่งในปีนี้สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดพัทลุง ร่วมกับหลายหน่วยงานจัดพิธีบวงสรวงขึ้น เพื่อความเป็นสิริมงคล โดยมีข้าราชการ ประชาชน รวมทั้งลูกหลานสายตระกูล ณ พัทลุง เข้าร่วมพิธีเป็นจำนวนมาก นอกจากนั้นยังมีการร่ายรำ เพื่อรำถวายพระยาพัทลุงขุนคางเหล็ก อดีตเจ้าเมืองพัทลุง หรือพระยาแก้วโกรพพิชัยเขตวิเศษราชกิจพิพิธภักดีพิริยพาหะ
สำหรับพระยาพัทลุง (ขุนคางเหล็ก) เดิมชื่อ "ขุน" เป็นบุตรชายของพระราชบังสันตะตา เจ้าเมืองพัทลุง สมัยกรุงศรีอยุธยา ได้รับการแต่งตั้งเป็น พระยาแก้วโกรพพิชัยเขตวิเศษราชกิจพิพิธภักดีพิริยพาหะ เจ้าเมืองพัทลุงใน พ.ศ. 2315 สมัยกรุงธนบุรี นับเป็นครั้งแรกที่ เชื้อสายสกุล "ณ พัทลุง" ได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้ปกครองเมือง และเป็นนักปกครองที่มีความสามารถสูง ดังจะเห็นได้จากการปรับเปลี่ยนท่าที ตามนโยบายของส่วนกลางมาตลอด เช่น ในสมัยกรุงธนบุรี ได้เปลี่ยนวิถี อิสลามมานับถือพุทธศาสนา แม้จะมีการเปลี่ยนแผ่นดินในปี พ.ศ.2325 พระยาพัทลุง ก็ยังได้รับพระกรุณา โปรดเกล้าฯ จากรัชกาลที่ 1 ให้คงรับราชการเป็นเจ้าเมืองพัทลุงต่อไป นอกเหนือจากเป็นนักปกครองที่มีความสามารถสูงแล้ว พระยาพัทลุงยังเป็นนักรบที่กล้าหาญ เช่น เมื่อคราว "สงครามเก้าทัพ" ใน พ.ศ. 2328 ได้ร่วมมือกับ “พระมหาช่วย” พระภิกษุสงฆ์ ผู้มีความรู้ทางไสยศาสตร์แห่งวัดป่าเลไลย์ ปลุกระดมมหาชนชาวพัทลุงต่อสู้กับพม่า เพื่อปกป้องแผ่นดินไว้ด้วยชีวิต ต่อจากนั้นได้เป็นแม่กองทัพเรือ คุมทัพเมืองพัทลุง และเมืองจะนะ ยกไปตีเมืองปัตตานีร่วมกับทัพหลวง จนตีเมืองปัตตานีได้ในที่สุด
รวมเวลาที่พระยาพัทลุง (ขุนคางเหล็ก) ว่าราชการเจ้าเมืองพัทลุง อยู่ 17 ปี โดยถึงแก่อนิจกรรมเมื่อปี พ.ศ.2332 ท่านทำคุณงามความดีแก่เมืองพัทลุง เป็นเวลาที่ยาวนาน ด้วยคุณงามความดี ความเด็ดเดี่ยวกล้าหาญ ความซื่อสัตย์ของท่าน ยังอยู่ในความทรงจำของประชาชนชาวพัทลุงตลอดไป และจะมีพิธีดังกล่าวเป็นประจำทุกปี เพื่อความเป็นสิริมงคล
-------------------------------
สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดพัทลุง 074-612404